Nieuws

In opdracht van de Provincie Drenthe heeft tuinhistorisch architectenbureau SB4 een plan opgesteld voor de vervanging van bomenlanen binnen de Koloniën van Weldadigheid in Veenhuizen, Frederiksoord en Wilhelminaoord. Dit plan is gebaseerd op een uitgebreid cultuurhistorisch en tuinhistorisch onderzoek.

Na een eerdere succesvolle samenwerking bij het Bergen IJzendoornpark was dit een logisch vervolg voor SB4 en SmitsRinsma. In dit traject heeft SmitsRinsma SB4 ondersteund met boomtechnische expertise en het ontwikkelen van visualisaties.

De bestaande bomenlanen verkeren op veel plekken in een vergevorderd stadium van verval. Dit wordt veroorzaakt door een combinatie van ouderdom, verdroging en een ongunstige bodemopbouw. Veel bomen naderen het einde van hun levensduur, waardoor grootschalige vervanging onvermijdelijk is.

Tegelijkertijd speelt er een bredere maatschappelijke opgave: het versterken van biodiversiteit en het toekomstbestendig maken van het landschap. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging tussen behoud van het historische beeld en ecologische verbetering.

De lanen maken onderdeel uit van UNESCO-werelderfgoed, waarbij het eenduidige en ritmische laanbeeld van grote waarde is. Tegelijkertijd biedt vervanging kansen om monoculturen te doorbreken en de veerkracht van het systeem te vergroten.

SmitsRinsma heeft daarom geadviseerd over:

• het verminderen van monoculturen;
• het introduceren van leeftijdsopbouw;
• het toepassen van soorten met een hoge ecologische waarde en toekomstbestendigheid.

Om de provincie te ondersteunen in de besluitvorming zijn verschillende vervangingsscenario’s uitgewerkt. Deze varianten verkennen zowel de uitvoeringsstrategie als de mate van verandering in het sortiment.

Methode van vervanging:

• Segmentsgewijs vervangen;
• Volledige laanvervanging;
• Gefaseerde 1-op-1 vervanging.

Sortimentkeuze:

• Behoud van bestaande soorten (1-op-1);
• Variatie per segment;
• Volledige herinterpretatie van de laan.

De ontwikkelde visualisaties maken de ruimtelijke en landschappelijke impact van de verschillende scenario’s inzichtelijk. Ze tonen hoe de lanen zich ontwikkelen in de tijd en wat de consequenties zijn voor beeldkwaliteit, erfgoedwaarde en biodiversiteit.Hiermee vormen de beelden een belangrijk hulpmiddel voor de Provincie Drenthe bij het maken van onderbouwde keuzes voor de toekomst van de bomenlanen binnen dit unieke werelderfgoed.